Алабуга нуры

Гүзәл табигать җырчысы

Күренекле рәссам Иван Иванович Шишкин үзе исән чакта ук халыкка танылган. Замандашлары аның табигатьне бөртекләп сурәтләвенә таң кала торган булган.

Ул заманнардан инде 100 елдан артык вакыт үтсә дә, соңгы берничә дистә ел эчендә иҗат юнәлешләренең берничә тапкыр алмашынуына, яңа сурәтләү чаралары барлыкка килүенә карамастан, моннан бер гасыр элек яшәгән бу кылкаләм остасының әсәрләре төрле катлау һәм белем дәрәҗәләре төрле булган кешеләр өчен дә кызыклы. Күп картиналары, мәсәлән, "Арыш", "Иртәнге нарат урманы", " Тигез далада", "Нарат урманы" күпләргә балачактан ук таныш.

Безнең бәхеткә, танылган рәссамга Алабуга шәһәрендә туарга насыйп әйләгән. Биредә яшәгән вакытларында, җәй буена шәһәрнең тирә-ягында иҗат эше белән шөгыльләнгән ул. Алабагуда Ананьино каберлегенең, шулай ук Ак мәчеттә өлешчә сакланып калган манараның берничә күренешен кәгазьгә төшергән. Соңрак "Алабуга күренеше" дип аталган картинасын язган. Идел Болгарына сәфәр кылып, аннан да майлы буяулар белән күп кенә картиналар эшләп кайткан ("Ак палата", "Болгар хәрабәләре"). 1871 елда Алабугада иҗат иткән "Вятка губернасындагы мачта урманы" (аны күбрәк "Нарат урманы" дип йөртәләр) картинасы өчен Петербургтагы конкурста беренче премиягә лаек булган.

Чираттагы зур әсәре "Кара урман" картинасы өчен Шишкинга профессор дәрәҗәсе бирелә. Әлеге чорда башкарган эшләрендә рәссам күбесенчә Алабугада язган рәсемнәреннән файдалана. 1878 елда үткән күчмә күргәзмәдә аның "Арыш басуы" картинасы тәкъдир ителә. Ватан-ана символы булып кабул ителгән әлеге картинаның да этюдларын Шишкин Алабуга янындагы Лекарево кырында язып киткән була.

80 нче еллар дәвамында ул үзенең тирән эчтәлекле иҗат эшләре белән берничә күчмә күргәзмәдә катнаша. 1898 нче елгы күчмә күргәзмәдә "Алабуга янындагы Афонасов нарат урманы" пәйда була. Рәссам бу әсәрендә сөйгән Ватанына дан җырлый, иҗат гомеренең буеннан-буена йөрәгендә саклаган изге хисен - Җир-анага мәхәббәтен чагылдыра. Баштарак "Урман патшалыгы" дип атарга ниятләгән бу эше - рәссамның соңгы картинасы.

Рәссам үзеннән соң гаҗәеп бай мирас - 700 дән артык нәкыш әсәре, 200ләп рәсем һәм график эшләр калдырып китә.

Быел күренекле рәссамның тууына 185 ел. Шул уңайдан Үзәк китапханәнең татар һәм туган як турындагы әдәбият бүлеге "Шишкин - гүзәл табигать җырчысы" дип исемләнгән күргәзмә оештырды. Кадерле укучылар, сезне күргәзмәгә чакырып калабыз. Рәхим итегез!

Раушания ВӘЛИЕВА

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 ноября 2017 в 20:21
    Без – Хәния кызлары Яраткан җырчыбыз, Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты, арабыздан вакытсыз киткән Хәния Фәрхинең кызлары Алия Гәрәева һәм Алсу Валик әниләре турында үзләренең хатирәләре белән уртаклаша.
    5
    0
    0
  • 23 ноября 2017 в 08:09
    Яшел гармунлы талант иясе! Видео Баянчы, композитор Айдар Илдус улы Сәләхов инде 3 яшендә үк зур сәхнәдә чыгыш ясап, лауреат булган!
    25
    0
    2
  • 22 ноября 2017 в 16:17
    Әниләр көнен каршылап Бүген, 22 ноябрьдә шәһәрнең Үзәк балалар китапханәсендә 1 нче санлы “Дюймовочка” балалар бакчасында тәрбияләнүче мәктәпкә әзерлек төркеме балалары белән “Әниләр көне”нә багышланган кичә узды.
    8
    0
    1
  • 22 ноября 2017 в 16:10
    “Иң мөһиме – гомерне саклау” Юл-транспорт вакыйгалары корбаннарын искә алу көне алдыннан Алабуга ЮХИДИ бүлеге башлыгы Илназ Вәлиев журналистлар белән аралашты. Очрашу барышында мөһим сораулар яңгырады һәм кайбер нәтиҗәләр ясалды.
    13
    0
    0
  • 22 ноября 2017 в 15:59
    Гомеренең бәхетле еллары безнең шәһәрдә үткән Хәбибрахман Габдрахманов (Хәбра Рахман) 1930 елларда ук әдәбият белән шөгыльләнә башлый, беренче шигыре “Ялчы” дип аталган крестьян газетасында дөнья күрә. Көн кадагына язылган хикәяләре басыла. 1936 елдан аның тормышы Алабуга белән бәйләнгән.
    18
    0
    0
  • 22 ноября 2017 в 09:11
    Авыл төзеклеге өчен тавыш бирделәр Үткән ялларда Алабуга районының барлык җирлекләрендә гражданнарның үзара салымы буенча референдумнар үтте.
    13
    0
    0
  • 21 ноября 2017 в 13:33
    Җырга-моңга гашыйклар 19 ноябрьдә Алабуга шәһәр мәдәният сараенда танылган баянчы, композитор Илдус Сәләхов истәлегенә багышланган “Моңы калды безнең күңелләрдә” дип исемләнгән хәйрия концерты булды. Аңа быел 60 яшь тулган булыр иде.
    25
    0
    0
  • 20 ноября 2017 в 08:58
    Данир Сабировның кызы Мәрьям "Беренче канал"да Галкин тапшыруында катнашты “Беренче канал”да Максим Галкинның “Лучше всех” тапшыруында танылган юмор остасы, җырчы, пародист Данир Сабировның кызы Мәрьям тамашачыларны шаккаттырды. Мәрьямнең “Беренче канал”га бару тарихын әтисе Данир “Татар-информ” хәбәрчесенә сөйләп үтте.
    29
    0
    0
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • 14 ноября 2017 в 14:27
    Алабугада яңа мәдрәсә булачак
    Алабуга шәһәренең “Шатлык” мәчете янында төзелеш эшләре бара. Биредә төзеләчәк күпфункцияле үзәк үз эченә мәдрәсә, ашханә һәм спорт залын алачак.
    85
    0
    0
  • 21 ноября 2017 в 13:33
    Җырга-моңга гашыйклар 19 ноябрьдә Алабуга шәһәр мәдәният сараенда танылган баянчы, композитор Илдус Сәләхов истәлегенә багышланган “Моңы калды безнең күңелләрдә” дип исемләнгән хәйрия концерты булды. Аңа быел 60 яшь тулган булыр иде.
    25
    0
    0
  • 23 ноября 2017 в 08:09
    Яшел гармунлы талант иясе! Видео Баянчы, композитор Айдар Илдус улы Сәләхов инде 3 яшендә үк зур сәхнәдә чыгыш ясап, лауреат булган!
    25
    0
    2
  • 22 ноября 2017 в 15:59
    Гомеренең бәхетле еллары безнең шәһәрдә үткән Хәбибрахман Габдрахманов (Хәбра Рахман) 1930 елларда ук әдәбият белән шөгыльләнә башлый, беренче шигыре “Ялчы” дип аталган крестьян газетасында дөнья күрә. Көн кадагына язылган хикәяләре басыла. 1936 елдан аның тормышы Алабуга белән бәйләнгән.
    18
    0
    0