Җиңү турында 80 факт: «ЗТК» кесә фонаре

Фонарь юлны яктырту өчен генә түгел, ә өч төстә (ак, кызыл һәм яшел) махсус сигналлар бирү өчен дә кулланылган. Фонарьда ике кызыл һәм яшел яктылык фильтры бар, аларны корпусның алгы стенасындагы винтлар ярдәмендә алыштырырга мөмкин. Ян ягында ике беркеткеч озак вакытлы һәм кыска вакытлы сигналлар бирү өчен хезмәт итә. Корпусның арткы стенасында фонарьны каешка тагып йөрү өчен беркетү дә бар. Фонарьның эшен аккумулятор батареясе тәэмин итә.

Сугыштан соңгы чорда сигнал фонарьларының мондый тибы милиция органнарында һәм тимер юл транспортында актив кулланыла башлый. 
АДМЯ Хәтер музеенда солдат фонареның икенче моделе — кесә фонаре саклана. Мондый модельләрне С. М. Киров исемендәге Тула заводы (Тула патрон заводы) чыгара. Фонарьның махсус исеме юк, — дип аңлата Хәтер музее хезмәткәрләре. Шуңа күрә экспозициядә тәкъдим ителгән фонарь шартлы рәвештә завод исеме буенча «ЗТК» дип атала. Хәер, белгечләр фаразлавынча, бу завод фонарьларының башка модельләре дә булган.

‒ «ЗТК» кесә фонаре төрле төсләргә буялган тимер корпустан гыйбарәт. Хәтта никельле модельләр дә булган — алар эчендә батарея, лампочка, сүндергеч, контактлар һәм запас лампочка бар. Лампочка сырында торышын фокуслаучы, зурайткыч линзалы оптик система, шуның аркасында фонарь яктысы тар һәм якты нурга тупланган. Мондый фонарьлар хәрбиләрдә уңыш казанган. Соңрак, сугыштан соң туристлар, аучылар, балыкчылар, хокук тәртибе хезмәткәрләре киң куллана башлый, — дип сөйли Хәтер музее мөдире Роза Ибраһимова.

Сугыш вакытында лампочка гадәттә 3,5 вольт көчәнештә торган, ток көче 160 миллиампер тәшкил иткән. Әмма яктылыкны арттыру өчен фонарь хуҗасы куәтлерәк лампочкалар да куйган, мәсәлән, 280 миллиамперга яки 2,5 вольтка һәм токка 0,5 ампер һәм аннан да күбрәк. Ул вакытта бу инде «прожекторлар» була. Дөрес, мондый үзгәртеп корулардан соң батареяның эш вакыты кими.

Хәтер музеенда немец солдатының фонарен күрергә була, һәм ул нәкъ менә шул сигнал фонаре.